Orta Fırat Bölgesinde yer alan Semsûr, coğrafi konumu nedeniyle tarih boyunca stratejik bir kent oldu. Güneyinde Arap çölleri, kuzeyinde ise Toros Dağları bulunan kent, “Bereketli Hilal” olarak tanımlanan coğrafyanın en üst sınırını oluşturuyor. Bundan dolayı kentte tarih boyunca Hitit, Komagene Krallığı, Huriler, Mitaniler, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi 16 medeniyet iktidar oldu. 

 

Açık hava müzesi niteliğindeki kentte farklı medeniyetlere sahip yaklaşık 300 tarihi ve kültürel mekan bulunuyor. Bu tarihi yapıtlardan biri de kentin merkezinden yaklaşık 55 kilometre uzaklıkta olan Cendere Köprüsü. Kolik (Kahta) ve Sincik ilçelerini birbirine bağlayan Cendere Çayı üzerinden Roma İmparatoru Septimius Severus döneminde inşa edilen köprü, bin 826 yıllık tarihiyle zamana meydan okuyor. 

 

M.S. 198-200 yıllarında inşa edildiği tahmin edilen Cendere Köprüsü, harç kullanılmadan sadece tonlarca ağırlıktaki kesme taşların birbirine kenetlenmesiyle yapılmış dünyanın en geniş ve ikinci uzun tek kemerli Roma köprüsü olma özelliğini taşıyor. 120 metre uzunluğunda ve 7 metre genişliğinde olan köprü, tek bir ana kemerden oluşuyor. 

 

Kemerin yüksekliği 30 metreyi bulurken, köprü 1997 yılına kadar motorlu araç trafiğine açıktı. Bu özelliğiyle dünyanın en uzun kesintisiz araç trafiğine hizmet eden antik köprüler arasında yer alan Cendere Köprüsü, tüm ihtişamıyla dimdik ayakta duruyor. 

 

TAHT KAVGASINDAN SONRA YIKTIRILAN SÜTUN 

 

Köprü, Roma İmparatorluğunun ezeli düşmanı olan Perslere karşı yapılacak askeri seferlerde ordunun ve lojistik birliklerin Cendere Çayı’ndan güvenli bir şekilde geçmesi için 16. Flavia Firma Lejyon tarafından inşa edildi. Köprünün girişinde İmparator Septimius ve eşi Julia Domna adına dikilen iki sütün bulunuyor. 

 

Yine köprünün çıkışında da imparatorun oğulları Caracalla ve Geta’yı temsil eden iki sütün inşa edilmiş. Fakat imparatorun ölmesinin ardından oğulları arasında taht kavgası yaşanmış ve bu kavga Geta’nın öldürülmesiyle sonuçlanmıştır. Taht kavgasını kazanan Caracalla, köprüde Geta adına bulunan sütünü yıktırmış ve böylelikle günümüze ulaşan köprüde, 3 sütün bulunuyor. 

 

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Nemrut Dağı Milli Parkı içinde yer alan Cendere Köprüsü, her yıl binlerce yerli ve yabancı turistin ilgi odağı oluyor. 

 

MA/ Ömer Akın