Anadil günü etkinlikleri: Kürtçe resmi dil olmalı

img
HABER MERKEZİ – Dünya Anadil Günü kapsamında yapılan etkinliklerde Kürtçe üzerindeki baskılara dikkat çekilerek, Kürtçenin resmi ve eğitim dili olması çağrısı yapıldı. 
 
Birleşmiş Milletler (BM) Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından ilan edilen 21 Şubat Uluslararası Anadili Günü kapsamında etkinlikler sürüyor. Dünya Anadil Günü kapsamında yapılan etkinliklerde Kürtçe’nin resmi dil olarak kabul edilmesi çağrısı yapılarak asimilasyon politikalarına dikkat çekildi. 
 
AMED 
 
Amed’in Xana Axpar (Çınar) Belediyesi 21 Şubat Dünya Anadil Günü dolayısıyla panel düzenledi. Jinwar Kadın Merkezi’nde düzenlenen panele belediye yönetiminin yanı sıra çok sayıda kadın katıldı. Panelde “21 ê Sibatê Roja Zimanê Dayîk Yê Dinya” ve “ Jin jîyan e” pankartları asıldı.
 
Xana Axpar Belediye Meclis üyesi Nurcan Delil’in moderatörlüğünü yaptığı panele konuşmacı olarak gazeteci-yazar Roza Metina ve şair Fatma Taşlı Tunç katıldı. 
 
Panelde ilk olarak konuşan Roza Metina dil ve edebiyat ile ilgili yaptığı çalışmalara değindikten sonra Kürt dili üzerindeki asimilasyon politikalarına dikkat çekti. Kürtçe ile ilgili yaratılmaya çalışılan algının aksine bilim dili olabilecek yeterliliğe sahip olduğunu dile getiren Roza Metina, Kürt kültürü ve dilinin korunması gerektiğini ifade etti. Dengbêjlik kültürü ile geçmişten günümüze dil aktarımının olduğunu dile getiren Roza Metina, yaşamın her alanında Kürtçe konuşularak, dilin gelecek nesillere aktarılması gerektiğini söyledi. 
 
Şair Fatma Taşlı Tunç da Kürt kültürü ve folkloru ile ilgili çalışmalarına değinerek, anadilin toplum için önemini vurguladı.  Fatma Taşlı Tunç, yazdığı şiirleri ve ünlü Kürt şair Cegerxwîn’den şiirler okudu.
 
Panel soru cevap kısmı ile sona erdi.
 
ESNAFLARA STİCKER DAĞITILDI
 
Anadil günü kapsamında Yenişehir ilçesi Kooperatifler Mahallesi’nde de kurulan semt pazarında Kurmanci ve Kirmanckî yazılı fiyatlandırma etiketleri, “açık-kapalı” yazan kapı tabelaları, dil duyarlılığını anlatan yaka kokartları ve stickerlar dağıtıldı. Etkinliğe Amed Büyükşehir Belediye Eşbaşkanı Serra Bucak ve Yenişehir Belediyesi Eşbaşkanı Mehmet Ergün de katıldı. Esnaflarla sohbet eden Serra Bucak, pazardaki duruma ilişkin esnaflardan bilgi aldı. Esnaf ve yurttaşlardan yoğun ilgi gören Serra Bucak, anadilin önemine dikkat çekti. 
 
ÊLIH 
 
Arî Dil Araştırmaları ve Kültür Derneği (ARÎ-DER) tarafından, Êlih Barosu Tahir Elçi Konferans Salonu'nda "Kürt dili; hukuk, medya, mücadele" konulu panel düzenledi. Panele konuşmacı olarak DEM Parti Şirnex Milletvekilli Newroz Uysal Aslan, DEM Parti Dil ve Kültür Komisyonu Eş Sözcüsü Heval Dilbihar ve Gazeteci Önder Akbulut katıldı. “Heskirina ziman heskirina welat e, heskirina welat heskirina xwebûnê ye” pankartının asıldığı panel saygı duruşu ile başladı. 
 
‘3 BİN DİL YOK OLMA İLE YÜZ YÜZE’
 
Panelde ilk sözü alan Newroz Uysal Aslan, dünyada 70 binin üzerinde dilin var olduğunu 3 binin yok olma ile yüz yüze kaldığını belirtti. Egemenlerin “tek dil” dayatmasının dillerin kaybolmasına neden olduğunu kaydeden Newroz Uysal Aslan, “Türkiye’de ‘kart kurt’ ile Kürtçenin tanımı yapılıyordu.  Bu tanım ile birlikte dile dönük saldırılar gerçekleşti. Bir halkın varlığının temelini oluşturan dile saldırıp o halkı yok etme hedefi içine girdiler. Kürt halkı ile birlikte dünyada birçok halk dili için mücadele içinde. UNESCO bugünü ilan ederken bugünü ilan etiğinde dillerin korunması ve gelişimini hedeflemiştir” dedi. 
 
Kürt halkının anadilinin resmi ve eğitim dili olması gerektiğini kaydeden Newroz Uysal Aslan, “Türk devleti kuruluşu tekçilik üzerine kurulmuş. Tek dil, tek millet dayatması ile diğer hakların dilin ve varlığını yok sayan bir politika yürütüyorlar.  Cumhuriyetin kuruluşundan bu yana ortaya çıkan anayasalar hep tek dile üzerinde yürütülmüştür ve inkarı esas alan bir aşamada olmuştur. Kürtçenin anayasal güvence altına alması ve dil kırımını hedef alan politikalardan vazgeçilmesi gerekiyor. Dil bir halkın varlığının göstergesidir. Bu bilinç ile bu günü herkese kutluyor” diye konuştu.
 
‘DİLİN GELİŞİMİ İÇİN BASIN ÖNEMLİ’
 
Önder Akbulut da dilin gelişimi için medyanın önemine değindi. Kürt dilinin baskı ve asimilasyona maruz kaldığının altını çizen Akbulut, “Saldırılara karşın Kürt halkı sürekli bir arayış içine girmiş ve mücadelesini yürütmüştür. Hawar dergisi önemli bir yer tutuyordu. Buda egemenler tarafından 1946’da kapatıldı. Azadiya Welat’ın çıkması Kürt dil ve kültürü için önemli bir adım oldu.  ‘Her ev Welat’dır sloganı ile mücadele yürüttü ve önemli bir yer tuttu. Sonrasında Kürt medyasında çok sayıda gazete, tv ve ajans ortaya çıktı. Sayı çoğaldı. Şimdi ise tekonolojinin gelişimi çok sayıda platform oluştu. Bu platformlar iyi bir şekilde kullanılmaz ise dile zararı büyük olur.  Çocuklara teknolojiyi iyi anlatıp, Kürtçenin gelişimi için kullanmalıyız” ifadelerini kullandı. 
 
‘KÜRTÇE KADIN ÖNCLÜĞÜNDE GELİŞEN BİR DİLDİR’
 
DEM Parti Dil ve Kültür Komisyonu Eş Sözcüsü Heval Dilbihar Kürt dili ve kültürü için yaşamını yitirenleri anarak, sözlerine başladı. “Dilin savunması ve gelişimi için Kürt halkı büyük direndi” diyen Heval Dilbihar, “Herkes kendine, ‘Bugün dil için ne yaptım’ diye sormalı. Sadece Kürtçe konuşmak değil gelişimi için ne yapmalı bunun bilincinde olmalı. İnsanlığın yaradılışından bu yana diler halkın temeli olmuştur. Kürtçe zengin bir yapıya sahip on binlerce yılı aşan bir dildir. Kürtçenin tarihi ulus devletlerin saldırıları ile dolu. Burada amaç Kültürün yok oluşu dilin yok oluşudur. Bir halkın dili ve kültürünü hedef alan devletler bir halkın varlığını yok etmek hedefinde olmuştur, ancak sürekli direnişe çarpıp geri adım atmıştır” dedi.
 
Panel soru cevap bölümü ile son buldu. 
 
 

Diğer başlıklar

25/02/2025
14:10 Kadınlardan 'özgürlük mücadelesiyle barışı örgütlüyoruz’ yürüyüşü
14:05 Bakırhan: Çağrının ciddiyetine uygun bir formül bulunsun
13:12 Kesintilere tepki gösterip çocukları okula göndermediler
12:44 Bakırhan: Yeni bir başlangıcın eşiğindeyiz
12:19 İmamoğlu’nun avukatı: YÖK siyasi saiklerle devreye konuldu
11:15 QSD: Tüm cephelerde saldırılar püskürtüldü
11:08 DBP Kadın Meclisi 11 kentte atölyeler düzenleyecek
11:02 Sibirya soğukları yerini sıcak havaya bırakacak
11:01 Abdullah Öcalan’ın avukatlarından görüşme başvurusu
10:48 Ukrayna-Rusya barışı: BM, ABD'nin karar tasarısını kabul etti
10:24 Güney Kore'de otoyol inşaatı çöktü: 4 ölü, 6 yaralı
10:07 'Yenidoğan Çetesi' davasında tahliyeye itiraz
09:36 'İstihbari bilgi' delil, WhatsApp ise 'örgütsel ilişki' sayıldı
09:32 Ağabeyi anlattı: Mehmet Yavuzel'in yaşı küçük yüreği büyüktü
09:31 Çocuklar tecavüze uğradı, tehditle fuhuşa sürüklendi
09:18 Gelecek Partili Torun: Demokratik sistemi güçlendirmekle sorun çözülebilir
09:15 Berwari: Heyetin ziyareti Kürt ilişkilerinde yeni bir sürecin başlangıcı
09:11 Nesrin Nas: İktidarın saldırılarılarına karşı muhalefet birleşmeli
09:11 Şirnex'te 11 bölgeye giriş yasaklandı
09:10 'İktidarın sözü ve pratiği çelişiyor'
09:07 Süryani başkan: Yeni sürece hepimiz sahip çıkmalıyız
09:06 Mahkemeden polisi aklama kararı: İleride suç işlemeye çekinir!
09:05 'Epochi düne ve bugüne ışık tutuyor'
09:01 Beykoz Belediyesi'ne konser soruşturması
09:00 25 ŞUBAT 2025 GÜNDEMİ
08:35 Meteoroloji'den sağanak ve kar uyarısı
24/02/2025
23:57 Trump ile Macron'dan Ukrayna gündemli ortak açıklama
23:52 Akdeniz’de gençlerden eylem
23:32 İzettin Tekmen 30 yılın ardından tahliye edildi
23:15 35 siyasi parti ve güç: Bileşenlerin dahil edilmediği ulusal kongre sonuçsuz kalacaktır
22:33 ‘Dünya genelinde dakikada dört kadına meme kanseri teşhisi konuyor’
21:58 Narin Güran cinayetinde 3 sanığın duruşması 20 Mart’a görülecek
21:50 19 barodan kayyım tepkisi: Yetkilileri sorumlu davranmaya çağırıyoruz
20:55 BM'deki Ukrayna tasarısına ABD'den 'hayır' oyu
20:38 Besê Hozat: Önder Apo’nun açıklaması görüntülü olmalı, aksini kabul etmeyiz
19:56 İngiltere'den Rusya'ya 100’den fazla yaptırım kararı
19:48 Yenidoğan Çetesi davasında 4 tahliye
19:14 Uşak’ta çıkan yangında bir kişi yaşamını yitirdi
18:35 Antalya’da göçük: 1 işçi yaralandı
18:17 DFG: Cengiz Altun'dan Egîd Roj'a hakikatleri yazmaya devam ediyoruz
17:31 ABD’de refakatçisiz göçmen çocuklar sınır dışı edilecek
17:23 Bafil Talabani: Halkı siyasi çatışmalardan uzak tutmaya çalışıyoruz
17:17 Almanya'da seçimin galibi Merz’den Netenyahu açıklaması
17:08 Yönetmen Sinan Çetin'e soruşturma
16:38 Pınar Zorlu'nun katledilmesine dair davada tanıklar dinlendi
16:16 3 ilçede kayyım protestosu: Hırsızları göndereceğiz
15:52 Amed ve Botanlı kadınlardan 8 Mart etkinliği
15:30 Aliağa Termik Santrali'nin kapatılması için başvuru
15:22 Seyhan Belediyesi'nde işçiler eylemde
15:01 'Yoksulluk' raporu: Kadınlar temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor
14:52 Serhat’ta 8 Mart startı: Onurlu barışı kadınlar getirecek
14:18 Qaxizman'da kayyıma karşı yürüyüş
14:09 Ankara Tabip Odası: Dr. Çelik göreve iade edilmeli
14:03 32 yıllık tutsağın tahliyesi kurul toplanmadan engellendi
13:53 Birçok kentte protesto: HDK bir arada yaşamın zeminidir
13:48 Restorandakiler rehin alındı: 1 kişi vuruldu
13:40 Eşbaşkanlardan ilk tepki: Mücadele her alanda sürecek
13:36 Cengiz Altun anıldı: Hakikatler katledilemez
13:32 Gazeteci Kanbal hakkında soruşturma
13:31 Qers Barosu: Kayyım ataması kabul edilemez
13:12 DEM Partili Senem Eriş serbest
12:06 DEM Parti'den 3'üncü İmralı görüşmesi açıklaması
11:31 Koçyiğit'ten kayyım tepkisi: Cüppelerinizi çıkarıp aday olun
11:22 Tutuklama gerekçesi: Sosyalistleri bir araya getirmek
10:58 Çayırlılar ağaç kıyımına karşı şantiye kapısına dayandı
10:39 Yazar Sevim Belli hayatını kaybetti
10:19 Sıcaklıklar düşecek
09:57 Xwebûn'un bu haftaki manşeti 'Çöktürme Planı'
09:50 Şirnex’te özel savaş: Uzman çavuşların da olduğu ‘fuhuş çetesi’
09:39 CHP'den Qaxizman'a kayyım atanmasına tepki
09:22 11 ayda 12 belediyeye kayyım atandı
09:19 DEM Parti: Halk iradesinden korkanlar yine devrede
09:02 Valilik kültür merkezine el koydu: 15 tiyatro grubu evsiz kalacak
09:01 Taciz ve tehdit: Whatsapp mesajları ve CİMER şikayetiyle ortaya çıktı
09:00 24 ŞUBAT 2025 GÜNDEMİ
03:35 Qaxizman Belediyesi'ne kayyım atandı
23/02/2025
23:36 İsrail ordusu ve Hamas’tan açıklamalar
23:08 Ukrayna için 6 Mart’ta zirve düzenlenecek
23:00 Almanya seçimi: Merz CDU/CSU’nun zaferini ilan etti, AfD ise ikinci
22:50 Türkiye Binarê Qendîl’e saldırdı
22:47 Tülay Hatimoğulları: 81 ilde Öcalan’ı anlatacağız
22:09 TAJÊ’den DAİŞ’lilerin ‘affına’ karşı kampanya: Yasayı durdurun
21:43 Akdeniz’de gençlerin kayyım protestosu sürüyor
21:00 Semsûr’da ‘çîrok û stran’ gecesi
20:10 Kenanoğlu: Bu süreci atlatabilmenin yolu HDK’yi sahiplenmekten geçer
19:19 AKP’nin yeni yönetimi belli oldu
19:07 Başsavcılıktan Borsa İstanbul haberlerine soruşturma
18:55 Pasur’da yapılması planlanan GES için inceleme
18:50 Amedspor sahasında 4 farkla kazandı
18:30 Zelenski: Gerekirse istifa ederim
17:41 Amed’den seslendiler: Komplocular kaybedecek HDK kazanacak
17:29 Türkdoğan: Abdullah Öcalan’ın görüntülü mesajı mümkün, mevzuat var
17:08 Qaxizman’da esnaf ziyareti: Halk belediyesine sahip çıkacak
16:47 Mêrdîn, İzmir ve Antalya'da anadil etkinlikleri
16:43 Bêlave köyü bombalandı
16:40 Amed’de 8 Mart etkinlikleri
16:30 Talabani: Barış süreci müzakere gerektiriyor
15:39 Öztürk: Öcalan’ın özgürlüğünün zamanı geldi
14:28 İstanbul Barosu Başkanı: Tanıdığımız tek üstünlük hukuk
14:12 Birçok kentte HDK tepkisi: Karar hukuk felaketidir
13:25 Otopark diye başladılar AVM'ye dönüştürdüler
13:01 AKP kongresi: Erdoğan TÜSİAD’ı tehdit etti
12:54 İSİG: 11 yılda 2 bin 664 genç işçi yaşamını yitirdi
12:52 Bakırhan: Öcalan’ın tarihi çağrısıyla yol haritası ortaya konulacak
12:14 Özel’den Bolu yangını açıklaması: Bilirkişi heyetini savcılık görevlendirmiş
10:44 Dera’da toplu mezar bulundu
10:16 Peru’da alışveriş merkezi çöktü: 8 ölü, 80 yaralı
10:09 600'den fazla Filistinlinin serbest bırakılması süresiz olarak ertelendi
09:45 Meteoroloji’den kar, fırtına ve buzlanma uyarısı
09:21 Bakanın bahsettiği 'mevzuat' İmralı'da işlemiyor
09:20 Türkiye’nin saldırıları 41 binden fazla insanı susuz bıraktı
09:08 Mahkeme kararlarıyla çöken 'taktik' yeniden devrede
09:07 Gazetecilerin katledilmesine karşı sessizliğe tepki
09:04 33 yıldır failleri bulunmadı: O da ardılları da korkmadı
09:00 Jin dergi ‘anadil’ manşetiyle yayında
09:00 23 ŞUBAT 2025 GÜNDEMİ
07:43 Mêrdîn'de silahlı kavga: 3 ölü, 10 yaralı
22/02/2025
23:10 Amed’de Anadil Günü konseri
22:11 CHP'den 'diploma' açıklaması
20:59 Çanakkale'de kayyım ve HDK protestosu
19:39 Egîdê Cimo Müzik Okulu'ndan çocuk atölyesi
19:35 Konya’da 8 Mart etkinliği
19:02 Wan kayyımı otobüsleri polise tahsis etti
18:55 Şengal’de fermanda katledilenler toprağa verildi
18:35 Qaxizman'da polisler yolları toprakla kapattı
18:17 Boş arazide bebek cesedi bulundu
17:52 İstanbul Barosu Başkanı Kaboğlu: Fezleke haberi asılsız
17:35 Yazar Laleş: Kürtçe eğitim ve kamu dili olmalı
17:18 Ankara'da gözaltı ve tutuklamalar protesto edildi
16:46 Foça’da kayyımlar ve tutuklamalar protesto edildi
16:40 'Ülker Güzelyüz hayvan toplatılmalarına direndiği için hedef gösterildi'
16:29 Alevi Sivil İnisiyatifi: Suriye'de insanlık dışı uygulamalara son verilsin
16:17 Wan Kadın Plaformu: Ne saldırılarınız, ne şiddetiniz bizi yıldıramaz
15:04 ‘Hasta mahpuslar tahliye edilsin’
14:55 Amed’de Kürtçe'ye statü yürüyüşü: Dilimizi her yerde konuşalım
14:27 Emekçiler taleplerini anadillerinde haykırdılar
14:19 İzmir'de anadil etkinliği
14:06 32 yıldır failleri bulunmadı
13:53 Kubat Talabani: Kürt sorununun çözümü konusunda ciddi bir irade var
13:45 İdam cezası verilen 3 Kürt kadın için harekete geçme çağrısı
13:25 8 Mart’ın startı Mîdyad’da verildi: Mücadeleyi kadın hakikatiyle öreceğiz
13:10 Cumartesi Annesi Yıldız: 30 yıldır oğlumu ve adaleti arıyorum
13:05 İmamoğlu hakkında diploma soruşturması
12:42 Yayla Kızılkaya'nın taziyesine ziyaret
12:42 ABD Genelkurmay Başkanı görevden alındı
12:30 Söke’de kağıt fabrikasında yangın
12:10 Bakırhan: Öcalan'ın toplum ile buluşma koşulları oluşturulmalı
11:58 İstanbul Barosu yönetimine 12 yıla kadar hapis istemiyle fezleke
11:49 Tülay Hatimoğulları: Tarihi açıklama Şubat sonu yapılabilir
11:45 DBP: Saldırılara karşı ortak mücadeleyi büyüteceğiz